Else Ringnalda - Theater op water

Door Sya van 't Vlie


Else Ringnalda (1958) koos in 1979 voor een studie aan de Academie voor Beeldende Vormgeving in Amersfoort, en sloot haar opleiding af met een jaar aan de Amsterdamse Gerrit Rietveld Academie (1984-85). De bronzen beelden van Else tonen een speelse vrijheid en bezitten een argeloze erotiek.

Begin jaren ’90 maakte Else een serie beelden met dierennamen, zoals Cat, Mosquito en Grasshopper. De laatste is een van mijn eerste aankopen en prijkt op mijn balkon, in de geschilderde tuin van Maarten Welbergen.
In deze dierenbeelden maakt Else wat ik speelse vrijheid noemde tot thema: ze zijn spelende mensen. Na de eerste berichten over zinloos geweld vroeg Else zich af waar die agressie zijn oorsprong vindt en wat daar tegenover te stellen. Mogelijke antwoorden vond ze bij de ‘homo ludens’. Haar spelende mensen gaan op in hun spel van veroveren en veroverd worden. Else gebruikt de presentatie van haar beelden als ondersteuning van dat spel. Bijvoorbeeld door ze te presenteren op heen en weer zwaaiende schommels. Of, zoals bij de Vreugdehof, op bladeren die drijven op het water. Zo geeft Else natuurkrachten als wind en stroming invloed op dat spel.
Later voegde Else ook niet-dierenbeelden toe aan haar drijvende toneelgezelschap. Zo ligt Summertime eenvoudig gelukkig te zijn als een echte homo ludens.

Onlangs trad De Matriarch toe. Het werd ingegeven door Guanyin (anoniem, circa 1100-1200 ), een beschilderd houten beeld dat Else zag op de afdeling Aziatische Kunst van het Rijksmuseum. Guanyin is de redder van mensen in nood. Hij zit te mediteren op een rots, met de rechterarm rustend op zijn opgetrokken knie. Volgens de legende werd hij ooit in deze houding aangetroffen, mediterend op de weerspiegeling van de maan in het water, in het boeddhisme een symbool van illusie en vergankelijkheid. Wat Else intrigeert is dat de mannelijke bodhisattva later is getransformeerd tot een vrouwelijke godheid. Dat past bij haar visie op de mens die zijn leven als uitdagend spel ziet, en zich niet bekommert om oordelen van anderen. Bijvoorbeeld over het feit of je er wel ‘vrouwelijk’ of ‘mannelijk’ genoeg uitziet.

Grasshopper, Summertime, en De Matriarch draaien rond op de vijver van de Vreugdehof. Ze bekijken elkaar of laten zich bekijken. Zo voeren ze hun Theater op water uit. De kijker verandert in een toeschouwer die geniet van elkaar afwisselende scenes.

Meer over Else Ringnalda leest u op https://www.elseringnalda.nl