Stephanie Rhode - Huis met mens & muts

Door Sya van 't Vlie


Een van de hoofdthema’s in het oeuvre van beeldhouwer Stephanie Rhode (1964, Weissenburg, Duitsland, woont en werkt in Amsterdam) is het huis. Ze maakt ze in alle maten, van piepklein tot groot genoeg om in rond te lopen. De kleintjes hebben hun eigen omgeving die ze niet met de kijker delen.
Door een architecturale vorm te kiezen voor haar sculpturen en installaties laat Stephanie vorm en thema samenvallen. Waarom? Omdat in onze hectische maatschappij voor haar, en ik denk ook voor vele van haar kijkers, het huis staat voor innerlijke rust en geborgenheid. Om deze symboolfunctie te benadrukken heeft ze het huis gereduceerd tot zijn basisvorm, die voor iedereen herkenbaar is.

Zo is Open Huis een ruimtelijke tekening van een huis dat is opgebouwd uit metalen buizen met een zilveren coating. Door een architecturale vorm te kiezen voor een sculptuur, onderzoekt Stephanie de grenzen tussen sculptuur en architectuur. Gewoonlijk blijven haar huizen sculpturen. Als sculptuur stellen ze een huis voor. Maar soms zijn haar huizen echte crossovers tussen sculptuur en architectuur. Zo kan je als kijker in Open Huis naar binnen gaan. Zodra je het huis betreedt word je onderdeel van het kunstwerk. In het huis staand of lopend bepaal je mede hoe het huis eruit ziet, en ben je dus zelfs medemaker.
In Save, dat ze in 2006 toonde in het Kunst Museum Donau-Ries Wemding (D), heeft Stephanie een klein blauw glazen huisje in Open Huis neergezet. Zo verhindert ze de kijker om het huis binnen te gaan. Ze speelt met de kijker door het grote huis het kleintje te laten beschermen, als een moeder.

Hoewel mensfiguren in het oeuvre van Stephanie ontbreken verwijst ze in haar huizen soms naar de bewoners. Maar die zijn nooit aanwezig. Speciaal voor het Pop-up Museum ‘Identities’ maakt Stephanie een uitzondering. Ze stelt haar huis open voor een mens, zodat het past in mijn rode draad van mensbeelden. Niet zomaar een mens, maar een vrouw met muts. Ze zit, met de voeten over elkaar, op een stapel van 7 grote en 7 kleine boomstamschijven. De laatste benadrukt haar status van sculptuur: een zittende vrouwfiguur van wit geglazuurde keramiek, op een sokkel. Maar in relatie tot het huis raakt die status op de achtergrond. De vrouw is incompleet, ze heeft geen armen en geen hoofd. Ze is naakt, de grote blauwe wollen muts bedekt alleen haar bovenlichaam. Ze kan niet zien, noch horen. Ze maakt een verloren indruk. Het huis, dat zich als een beschermende moeder over het kleine huisje ontfermde, lijkt de vrouw geen geborgenheid te kunnen bieden.
Volgens Stephanie draait te veel in onze maatschappij om onze cognitieve vaardigheden. Van kinds af aan worden we gemeten aan onze prestaties. We kijken niet verder dan ons brein. We zitten veel te veel in ons hoofd en hebben verleerd om onze intuïtie of gevoelens te volgen. Elke beslissing moet 1000 keer worden afgewogen voordat we tot een keuze komen. Paradoxaal genoeg raken we daardoor steeds meer uit balans. ‘Mens met muts symboliseert de mens met zijn worstelingen in het dagelijks leven, het niet kunnen zien, het zich vergeten voelen, het opnieuw moeten ontdekken van hoe verder door het leven te gaan.’

Meer over Stephanie Rhode leest u op www.stephanierhode.nl