Dan Graham - 'Two Adjacent Pavillions'

Dan Graham (1942) staat bekend om zijn interactieve paviljoens, die spelen met de kijker. Two Adjacent Pavillions (1978) maakte deel uit van Rudi Fuchs Documenta 7. Na een proefopstelling in 1984, werden de paviljoens in 1985 definitef aangekocht door Museum Kröller-Müller. De twee vierkante paviljoens van donker spiegelend glas staan sindsdien links voor de ingang van het museum. De paviljoens zijn toegankelijke archtecturale ruimtes met sculpturale kwaliteiten, ze zijn inloopsculpturen. Ze weerspiegelen de omgeving inclusief de kijkers. Maar het spel van Graham gaat verder. Beide paviljoens hebben een deurtje waardoor kijkers naar binnen kunnen. Ook binnen bezitten beide paviljoens spiegelwanden, zodat kijkers zich buiten èn binnen gereflecteerd zien in die spiegelwanden. Binnen kunnen kijkers niet door de spiegelwand naar buiten kijken. Het ene paviljoen heeft een niet-lichtdoorlatend dak, zodat van buitenaf de kijkers binnen niet zichtbaar zijn. Het andere paviljoen heeft een transparant glazen dak. Als de zon schijnt kunnen de kijkers die buiten staan, de kijkers binnen, die zich onbespied wanen, zien. Bij bewolkt weer zijn de kijkers binnen onzichtbaar. Wisselende weersomstandigheden beïnvloeden wie wat ziet. Maar Graham heeft de condities geschapen. Met dit fascinerende spel van kijken en bekeken worden zet Graham de relatie tussen transparantie, opaciteit en reflectie op scherp.