Duchamp

#
#

Marcel Duchamp - 'Fontein'

De bekendste van Duchamps readymades was Fontein. De manipulaties die Duchamp zich getroostte om deze urinoir geïntroduceerd te krijgen in het kunstcircuit tonen aan dat de term 'meesterzet' van Frank Reijnders zeer op zijn plaats is. Ik zou zelfs wel willen spreken van een opeenvolging van meesterzetten.
Fontein veroorzaakte grote opschudding in de kunstwereld. In 1917 bood Duchamp het aan onder het pseudoniem R. Mutt (een verwijzing naar de leverancier van sanitair bij wie hij de urinoir had gekocht) voor de expositie van de Independents in New York. Voordat het werd geweigerd door de hang- en plaatsingscommissie, waartoe hij zelf behoorde, en waarvan de overige leden onkundig waren dat Duchamp schuilging achter dat pseudoniem, trok hij het zelf terug. Dankzij zijn eigen manipulaties werd het vervolgens, omgekeerd geplaatst op een sokkel - wie voor die presentatie als sculptuur verantwoordelijk is, vermeldt de historie niet -, door Alfred Sieglitz gefotografeerd en als Fountain gepubliceerd in een gerenommeerd kunsttijdschrift. De begeleidende kritiek, niet zozeer op Fontein als wel op de commissie die zich niet hield aan haar toezegging alle inzendingen te honoreren, bleek later door Duchamp te zijn geschreven. Daarna raakte Fontein zoek; in 1950 maakte Duchamp, van wie toen algemeen bekend was dat hij de 'maker' was, op verzoek een replica.
Pikant detail: Door de omkering/kanteling leek de urinoir op een vagina, net als de urinoir te bedienen door het mannelijk lid, niet met urine maar met sperma.

Bron
Frank Reijnders - Meesterwerken Meesterzetten